عشق

 

یکی را از ملوک عرب، حدیث مجنون و لیلی و شورش حال او بگفتند، که با کمال فضل و بلاغت سر در بیابان نهاده است و زمام عقل از دست داده. بفرمودش تا حاضر آوردند و ملامت کردن گرفت که: در شرف نفس انسان چه خلل دیدی که خوی بهایم گرفتی و ترک عشرت مردم گفتی! گفت:

        کاش که آنان که عیب من جستند                رویت ای دلستان بدیدندی

     تا به جای ترنج در نظرت                                 بی خبر دست ها بریدندی

تا حقیقت معنی بر صورت دعوی گواه آمدی "فذالک الذی لمتننی فیه". ملک را در دل آمد جمال لیلی مطالعه کردن، تا چه صورت است موجب چندیدن فتنه. بفرمودش طلب کردن. در احیای عرب بگردیدند و بدست آوردند و به پیش ملک در صحن سراچه بداشتند. ملک در هیات او نظر کرد، شخصی دید سیه فام باریک اندام! در نظرش حقیر آمد، به حکم اینکه کمترین خدام حرم او به جمال از او پیش بودند و به زینت بیش. مجنون به فراست دریافت، گفت: از دریچه چشم مجنون باید در جمال لیلی نظر کردن، تا سر مشاهده او بر تو تجلی کند.

     تندرستان را نباشد درد ریش                          جز به همدردی نگویم درد خویش

     گفتن از زنبور بی حاصل بود                        با یکی در عمر خود ناخورده نیش

      تا تو را حالی نباشد همچو ما                          حال ما باشد تو را افسانه پیش

      سوز من با دیگری نسبت مکن                        او نمک بر دست و من بر عضو ریش

 

"حکایت 19، باب پنجم از گلستان سعدی"